Học ngoại ngữ hiệu quả hơn nhờ lặp lại ngắt quãng

Ai cũng mơ được ghi nhớ mọi thông tin chỉ sau một lần học, nhưng chúng ta đều biết rằng với phần lớn mọi người, điều đó không xảy ra. Vì vậy, bài viết này sẽ cùng tìm hiểu về trí nhớ của con người và mối liên hệ của nó với việc học ngoại ngữ. Do tầm quan trọng đối với trí nhớ và việc học, khái niệm “học ngắt quãng” (spaced learning) sẽ đóng vai trò trung tâm trong bài viết. Học ngắt quãng là kỹ thuật đòi hỏi lặp lại đủ số lần và ghi nhớ những kiến thức đã tiếp thu. Lặp lại cùng một thông tin nhiều lần giúp chúng ta chuyển kiến thức mới từ trí nhớ ngắn hạn sang trí nhớ dài hạn. Biết tận dụng khả năng ghi nhớ này, chúng ta sẽ có được trải nghiệm học tập tốt nhất.

Khi nói về khả năng ghi nhớ kiến thức, ta không thể không nhắc đến nơi diễn ra việc ghi nhớ. Bộ não con người vô cùng quan trọng, và cũng là một trong những tạo vật kỳ diệu nhất. Bất kỳ tổn thương nào ở não cũng sẽ ảnh hưởng đến cơ thể. Các quảng cáo không ngừng ca ngợi lợi ích của những loại thực phẩm hay thực phẩm chức năng giúp cải thiện trí nhớ. Ngoài ra, con người còn đẩy khả năng của bộ não đến giới hạn, chẳng hạn bằng cách tham gia các cuộc thi trí nhớ. Con người là sinh vật luôn thu thập thông tin. Chẳng hạn, trẻ sơ sinh tiếp thu mọi thứ. Từ khi chào đời đến sáu tuổi, não của trẻ hoạt động rất khác so với não người lớn. Trẻ nhỏ hấp thụ một lượng dữ liệu khổng lồ từ môi trường xung quanh. Tuy vậy, chúng ta vẫn giữ được khả năng lưu trữ thông tin mới cho đến tận tuổi già. Hơn nữa, chúng ta có thể tận dụng mọi điều mình hiểu về bản thân để lưu trữ thông tin hiệu quả hơn.

Chúng ta dùng khái niệm trí nhớ ngắn hạn để chỉ việc lưu trữ dữ liệu tạm thời ở dạng đơn giản. Qua quá trình ghi nhớ, bộ não bắt đầu phân loại thông tin nào là cần thiết. Những thông tin này sau đó sẽ được xem xét lại trước khi được lưu vào trí nhớ dài hạn. Chúng ta có thể mở rộng mô hình đơn giản này bằng khái niệm trí nhớ làm việc, nơi tạm thời lưu giữ và xử lý thông tin. Trí nhớ làm việc vận hành như một hệ thống giúp ta thực hiện những hoạt động phức tạp như suy nghĩ, học tập và thấu hiểu. Nhờ trí nhớ làm việc, ta có thể gợi lại và sử dụng dữ liệu từ trí nhớ dài hạn. Ngoài ra, trí nhớ làm việc còn có thể giúp ta lưu giữ một số thông tin trong thời gian dài.

Khái niệm này hoàn toàn có thể áp dụng vào việc học ngoại ngữ. Bằng cách ôn lại từ sau những khoảng thời gian nhất định (vài phút, vài giờ hoặc vài ngày), chúng ta có thể đưa từ vào trí nhớ dài hạn. Với nhiều dạng bài tập đòi hỏi ghi nhớ mặt chữ, thứ tự các chữ cái và âm thanh của từ, chúng ta có thể đẩy nhanh quá trình đưa từ vào trí nhớ dài hạn. Bên cạnh đó, thử thách trí nhớ làm việc bằng nhiều bài đố và bài kiểm tra khác nhau cũng rất có ích. Nhờ vậy, ta có thể báo hiệu cho bộ não biết tầm quan trọng của một số từ nhất định. Mức độ chúng ta đào sâu vào những từ chưa quen ảnh hưởng đáng kể đến việc ta xếp một từ vào loại quan trọng nhanh hay chậm, và nhờ đó ghi nhớ nó lâu dài. Ví dụ, sẽ rất có lợi nếu ta không chỉ viết và nghe một từ mới mà còn tự mình nói ra từ đó.

‍

‍

‍‍Dù bộ não mỗi người hoạt động khác nhau, vẫn có những quy luật chung giúp chúng ta hiểu rõ hơn về bộ não con người. Khi xác định nên ôn lại một từ mới thường xuyên đến mức nào, chúng ta giống nhau đến bất ngờ. Ví dụ, chúng tôi nhận thấy rằng hỏi lại một từ ngay trước khi ta quên nó là hiệu quả nhất. Lúc ấy, ta vẫn còn một chút ký ức mơ hồ về từ đó. Vì vậy, nếu gặp khó khăn với một từ, ta nên gợi lại nó sau vài phút nếu có thể. Còn những từ dễ hơn thì vài giờ, thậm chí vài ngày sau mới cần nhớ lại. Nếu sau nhiều ngày bận rộn với những việc khác mà ta vẫn nhớ một từ, có thể coi như bộ não đã lưu từ đó một cách chắc chắn vào trí nhớ dài hạn.

Những từ riêng lẻ, nhất là khi bộ não không liên kết được chúng với những kiến thức khác, sẽ cần nhiều thời gian hơn để vào được trí nhớ dài hạn. Lúc này, ta đừng mất kiên nhẫn, kể cả sau rất nhiều lần ôn. Việc này thường mất nhiều thời gian hơn, và ta không nên quá khắt khe với bản thân. Ngoài ra, chúng tôi nhận thấy từ càng nhiều âm tiết thì càng khó nhớ. Vì thế, ta cần đặc biệt kiên nhẫn với những từ nhiều âm tiết. Nếu một từ mãi không chịu nằm lại trong trí nhớ, ta có thể chủ động bắc những “cây cầu” trong đầu để nhớ từ đó nhờ một liên tưởng nhân tạo. Ta có thể dùng những thứ có âm thanh tương tự từ đó, hoặc đặt một câu đưa từ đó vào ngữ cảnh gần gũi với mình.

‍

Tuy nhiên, tìm ra thứ tự ôn tập tối ưu cho từng từ không phải chuyện dễ. Chúng ta sẽ phải tự phân loại từng từ dựa trên mọi hiểu biết về trí nhớ của mình. Thay vào đó, để việc này thành công, LENGO lưu lại thời điểm mỗi từ được ôn lần gần nhất và mức độ bạn đã nắm vững từ đó. Sau khi cân nhắc nhiều yếu tố, ứng dụng lập ra một lịch trình cho biết thời điểm lý tưởng để ôn lại từ. Dựa vào đó, từ vựng được chọn tự động và một thứ tự học tối ưu được xác định. Mỗi khi chúng ta mở một bài học mới hoặc hoàn thành một bài luyện tập, những từ được đề xuất sẽ tự động được chọn.