Jak powtórki rozłożone w czasie napędzają naukę języków

Marzymy o tym, by zapamiętywać wszystko za pierwszym razem, ale wszyscy wiemy, że u większości z nas tak to nie działa. Dlatego przyjrzymy się bliżej ludzkiej pamięci i temu, jaki ma ona związek z nauką języków. Ze względu na swoje znaczenie dla pamięci i nauki centralną rolę odegra w tym artykule pojęcie nauki rozłożonej w czasie (ang. spaced learning). To technika, która wymaga odpowiedniej liczby powtórek i utrwalania zdobytej wiedzy. Wielokrotne powtarzanie tych samych informacji pomaga nam przenosić nową wiedzę z pamięci krótkotrwałej do długotrwałej. Jeśli wykorzystamy to na swoją korzyść, nasza nauka przyniesie najlepsze efekty.

Mówiąc o zapamiętywaniu wiedzy, nie sposób pominąć miejsca, w którym ono zachodzi. Ludzki mózg jest równie ważny, co niezwykły: to jeden z najwspanialszych tworów, jakie istnieją. Każde jego uszkodzenie odbija się na całym organizmie. Reklamy zachwalają produkty spożywcze i suplementy, które mają poprawiać pamięć. Ludzie wystawiają też swój mózg na próbę, na przykład startując w zawodach pamięciowych. Człowiek z natury zbiera informacje. Niemowlęta chłoną dosłownie wszystko. Od urodzenia do szóstego roku życia mózg dziecka pracuje zupełnie inaczej niż mózg dorosłego. Małe dzieci przyswajają ogromne ilości informacji ze swojego otoczenia. Zdolność zapamiętywania nowych rzeczy zachowujemy jednak aż do późnej starości. Co więcej, wszystko, czego dowiadujemy się o sobie, możemy wykorzystać, by zapamiętywać skuteczniej.

Pamięcią krótkotrwałą nazywamy proste, tymczasowe przechowywanie informacji. Gdy je utrwalamy, mózg zaczyna klasyfikować je jako potrzebne, a następnie poddaje je kolejnej weryfikacji, po której trafiają do pamięci długotrwałej. Ten prosty model możemy rozszerzyć o pamięć roboczą, która tymczasowo przechowuje informacje i na nich operuje. Pamięć robocza działa jak system do wykonywania złożonych czynności, takich jak myślenie, uczenie się i rozumienie. Dzięki niej możemy przywoływać i wykorzystywać informacje z pamięci długotrwałej. Poza tym pamięć robocza może pomóc nam zachować niektóre informacje na dłużej.

Ten model świetnie przekłada się na naukę języków. Powtarzając słowa w określonych odstępach, co kilka minut, godzin lub dni, możemy przenieść je do pamięci długotrwałej. Różnorodne ćwiczenia, w których trzeba zapamiętać wygląd słowa, kolejność liter i jego brzmienie, pozwalają przyspieszyć ten proces. Pomaga nam też angażowanie pamięci roboczej w różnych quizach i testach. W ten sposób dajemy mózgowi sygnał, że niektóre słowa są ważne. To, jak głęboko zajmujemy się nieznanymi słowami, ma duży wpływ na to, jak szybko uznamy słowo za istotne i zapamiętamy je na długo. Ogromną korzyścią może być na przykład to, że nowe słowo nie tylko piszemy i słyszymy, ale też sami je wypowiadamy.

‍

‍

‍‍Choć każdy mózg działa inaczej, istnieją wspólne wzorce, które pomagają lepiej go zrozumieć. Jesteśmy do siebie zaskakująco podobni, jeśli chodzi o to, jak często powinniśmy powtarzać nowe słowo. Odkryliśmy na przykład, że najskuteczniej jest powtórzyć słowo tuż przed tym, jak je zapomnimy. Mamy wtedy jeszcze mgliste, ale wciąż obecne wspomnienie danego słowa. Jeśli więc jakieś słowo sprawia nam trudność, najlepiej przywołać je ponownie już po kilku minutach. Do słów, które przychodzą nam łatwiej, wracamy dopiero po kilku godzinach, a nawet dniach. Jeśli po kilku dniach zajmowania się czymś innym wciąż pamiętamy słowo, możemy założyć, że mózg trwale zapisał je w pamięci długotrwałej.

Pojedyncze słowa, zwłaszcza gdy mózgowi nie udaje się powiązać ich z inną wiedzą, potrzebują więcej czasu, by tam trafić. Nawet po wielu powtórkach nie wolno nam wtedy tracić cierpliwości. Zwykle zajmuje to po prostu więcej czasu i nie ma powodu, by się za to obwiniać. Zauważyliśmy też, że im więcej sylab ma słowo, tym trudniej je zapamiętać. Dlatego cierpliwość jest szczególnie ważna przy długich, wielosylabowych słowach. Jeśli jakieś słowo za nic nie chce zostać w pamięci, możemy świadomie budować mentalne mosty i zapamiętać je dzięki sztucznemu skojarzeniu. Możemy wykorzystać coś, co brzmi podobnie do tego słowa, albo ułożyć zdanie, które umieści słowo w ważnym dla nas kontekście.

‍

Znalezienie optymalnej kolejności powtarzania słów nie jest jednak łatwe. Musielibyśmy ręcznie skategoryzować każde słowo, korzystając ze wszystkiego, czego dowiedzieliśmy się o działaniu naszej pamięci. Dlatego LENGO zapisuje, kiedy każde słowo było ostatnio powtarzane i jak dobrze je znasz. Na podstawie kilku czynników aplikacja układa harmonogram, według którego najlepiej powtarzać dane słowo. Dzięki temu słowa są wybierane automatycznie, a kolejność nauki jest optymalna. Gdy otwieramy nową lekcję lub kończymy ćwiczenie, aplikacja sama wybiera zalecane słowa.