Im więcej języków, tym łatwiej?!

Im więcej języków znasz, tym łatwiej nauczysz się kolejnego.

Pamiętasz swój pierwszy język obcy i to, ile czasu minęło, zanim udało ci się powiedzieć pierwsze zdanie i w jakimś stopniu rozumieć ten język?

Wciąż dokładnie pamiętam, jak wyglądała moja nauka angielskiego. Był to długi, mozolny proces, zanim zaczęłam choć trochę rozumieć ten język. Nieco później zaczęłam uczyć się francuskiego i z nim również minęło bardzo dużo czasu, zanim potrafiłam powiedzieć choćby jedno zdanie i oswoiłam się z nowymi strukturami. Po francuskim przyszła kolej na hiszpański. Tym razem poszło szybko: już na początku rozumiałam niektóre słowa, a po kilku miesiącach potrafiłam się porozumieć. Gdy w kolejnych latach uczyłam się włoskiego i portugalskiego, szło mi jeszcze szybciej. Już od początku rozumiałam wiele słów. Portugalski rozumiałam od razu tak dobrze, że mogłam czytać i rozumieć całe teksty, choć nigdy wcześniej się go nie uczyłam. Im więcej języków znasz, tym łatwiej więc nauczyć się nowego.
‍

Ale dlaczego tak jest?

Żeby znaleźć wyjaśnienie, zajrzyjmy na chwilę do historii języka. Języki nie są czymś, co ktoś kiedyś stworzył raz na zawsze i co ma niezmienną strukturę. Stale się rozwijają, mieszają z innymi językami i dialektami, a z czasem mogą też całkiem wymrzeć. Wiele języków, którymi dziś mówi się w Europie, ma za sobą długą historię i liczne przemiany. Wszystkie jednak wywodzą się ze wspólnego prajęzyka, czyli języka praindoeuropejskiego, który liczy sobie kilka tysięcy lat. Z tego prajęzyka wyodrębniła się rodzina języków indoeuropejskich, która dzieli się na wiele podrodzin. Wszystkie one pochodzą od tego jednego prajęzyka i z czasem się zmieniały. Należą do nich na przykład języki germańskie, do których zaliczają się niemiecki i angielski, języki słowiańskie, na przykład rosyjski, języki bałtyckie, takie jak litewski i łotewski, a także pojedyncze języki, takie jak albański czy grecki. Ponieważ wiele dzisiejszych języków światowych należy do rodziny indoeuropejskiej, a więc ma wspólne pochodzenie, nauka więcej niż jednego z nich przynosi korzyści. Języki te mają bowiem wiele cech wspólnych, a te z tej samej rodziny jeszcze więcej.

Na przykład wszystkie języki romańskie wywodzą się z łaciny. W starożytności Rzym miał ogromny wpływ na cały basen Morza Śródziemnego, a łacina, którą mówiono w Rzymie, szybko się rozprzestrzeniła. Z czasem łacina mieszała się z dialektami poszczególnych krajów i tak powstały języki romańskie. Łacina jest więc językiem martwym, ale wciąż żyje w językach romańskich. Dlatego francuski, włoski, hiszpański i portugalski są do siebie bardzo podobne i przejęły z łaciny wiele struktur i słów. Te podobieństwa bywają tak duże, że na przykład znając francuski, znasz już 50% podstawowego słownictwa włoskiego. Również niektóre struktury gramatyczne są w językach z tej samej rodziny bardzo podobne, więc wiele reguł można przenieść z jednego języka na drugi.

Takie podobieństwa między językami z pewnością nam pomagają, a jeśli wiemy o ich istnieniu, możemy jeszcze świadomiej przenosić słowa z jednego języka do drugiego. Jednak wszystko, co dobre, ma też swoją ciemną stronę. Przez te podobieństwa dwa języki mogą nam się mieszać. Wiele słów w różnych językach nie jest identycznych, tylko bardzo do siebie podobnych. Różnią się drobnym szczegółem, na przykład dwiema literami.

Na przykład słowo „świat” to po włosku „mondo”, po hiszpańsku „mundo”, po portugalsku „mundo”, a po francusku „monde”. Te słowa są bardzo podobne i rozumiesz je wszystkie, nawet jeśli znasz tylko jeden z tych języków. Jeśli jednak ktoś mówi już na przykład po hiszpańsku i chce nauczyć się włoskiego, może mu się zdarzyć, że przeniesie hiszpańskie „mundo” do włoskiego. Zwykle dzieje się to nieświadomie i przeszkadza w nauce. Dobra wiadomość jest taka, że im lepiej znasz te języki, tym łatwiej je od siebie odróżniasz. Takie błędne przeniesienia to więc głównie błędy początkujących. Nie ma w tym jednak nic złego, bo to znak, że znasz więcej niż jeden język, a to przecież dobra rzecz. Takie błędy oczywiście zawsze się zdarzają i nie da się ich uniknąć, ale gdy następnym razem popełnisz podobny błąd, będziesz wiedzieć, że jego przyczyna tkwi w historii języka.